Những thập niên đầu thế kỷ XXI, văn học Việt Nam đã có những chuyển động đáng chú ý. Đầu thế kỷ XXI, cùng với sự phát triển của công nghệ thông tin trong bối cảnh toàn cầu hóa là sự thay đổi và biến chuyển của các loại hình nghệ thuật. Văn học cũng không nằm ngoài xu thế đó. Ở chặng đường văn học này, sự xuất hiện của internet và những hình thái không gian mạng, sự đa dạng của các loại hình xuất bản và điều kiện của việc công bố các sáng tác, sự tác động sâu rộng của kinh tế thị trường, ý thức đổi mới của chủ thể sáng tạo được tạo đà bởi chặng đường đổi mới trước đó, sự đồng hành, tiếp nối của các thế hệ nhà văn, sự xuất hiện của một thế hệ người viết mới trong bối cảnh toàn cầu hóa cùng thực tiễn sống và viết ở những không gian khác nhau là những nhân tố quan trọng tác động đến đời sống văn học. Dù có những thách thức bởi văn học trong sự cạnh tranh của bối cảnh văn hóa có sự lấn át của phương tiện giải trí đa dạng, đời sống văn học những thập niên đầu thế kỷ XXI vẫn hết sức sôi động. Chuyên luận này hướng tới tiếp cận văn học Việt Nam những thập niên đầu thế kỉ XXI, nhận diện những chuyển động của đời sống văn học từ đời sống thể loại văn học, những đặc điểm của chủ thể nhà văn, công chúng tiếp nhận văn học, khuynh hướng sáng tác và những nghiên cứu trường hợp nhằm khám phá một số chiều kích của sinh thể văn chương đang chuyển động bắt nhịp đời sống xã hội và nghệ thuật.