Tâm lý học mạng (Cyber Psychology) là một ngành khoa học mới nổi trên thế giới. Sự bùng nổ các công nghệ thông tin hiện đại, nhất là mạng xã hội đã làm thay đổi nhận thức và hành vi của con người. Một khối lượng các nghiên cứu về chủ đề chia sẻ thông tin, ở nhiều khía cạnh như đặc điểm, động cơ của hành vi này, các yếu tố liên quan đến hành vi này, tác động tích cực và những tác hại của hành vi này đến sức khỏe tâm thần của con người... đã được thực hiện. Tuy nhiên, các nghiên cứu mới ở giai đoạn đầu, nhiều kết quả nghiên cứu còn chưa thống nhất. Ở Việt Nam, chủ đề này đã được quan tâm nhưng số lượng nghiên cứu còn khiêm tốn, ít có nghiên cứu chuyên sâu về một loại mạng xã hội.

Hiện nay, Facebook là một trong những mạng xã hội có sức hấp dẫn với rất nhiều người, đặc biệt là giới trẻ Việt Nam và số lượng người dùng không ngừng tăng lên. Facebook là một môi trường vô cùng thuận lợi cho việc phát tán thông tin thông qua hành vi chia sẻ. Bằng cú kích vào nút chia sẻ (share) trên Facebook, thông tin có thể được lan truyền với tốc độ chóng mặt. Chia sẻ trên mạng xã hội có thể coi là loại hình giao tiếp truyền miệng hiện đại. Ngoài việc đăng tải, chia sẻ thông tin, quan điểm của cá nhân, người dùng còn đăng tải những thông tin, quan điểm từ các nguồn khác nhau, trong đó có những thông tin có thể kiểm chứng, có những thông tin không được kiểm chứng. Hiện nay, hiện tượng chia sẻ thông tin chưa được kiểm chứng, trong đó có nhiều tin đồn thất thiệt, đã và đang trở thành một vấn đề xã hội đáng quan ngại ở Việt Nam.

Phần lớn người dùng Facebook ở Việt Nam trong độ tuổi thanh niên. Nhanh nhạy với công nghệ mới, thanh niên đã sử dụng mạng xã hội vào nhiều hoạt động hữu ích cho bản thân cũng như xã hội. Bên cạnh đó, một bộ phận thanh niên còn chưa thể hiện rõ ý thức trách nhiệm xã hội của mình trong việc chia sẻ thông tin trên mạng xã hội nói chung, Facebook nói riêng. Mặc dù chưa có số liệu thống kê chính thức, song qua những tin tức đăng tải trên báo mạng, chúng ta có thể thấy phần nhiều đối tượng bị xử phạt do đăng tải thông tin sai sự thật trên mạng xã hội đang ở lứa tuổi thanh niên.

Xuất phát từ thực tế trên, trong khuôn khổ đề tài cấp Bộ 2021 - 2022, nhóm tác giả đã tiến hành nghiên cứu thực trạng hành vi chia sẻ trên Facebook của thanh niên với sự tham gia trả lời bảng hỏi của 620 thanh niên sống tại Hà Nội và Thừa Thiên - Huế, có độ tuổi trung bình là 23, bao gồm cả sinh viên và người đã đi làm. Với mong muốn cung cấp thêm một tài liệu tham khảo về vấn đề sử dụng mạng xã hội ở Việt Nam, kết quả nghiên cứu đã được chắt lọc, biên tập để hình thành nên cuốn sách này. Ngoài phần mở đầu, kết luận và khuyến nghị, cuốn sách gồm 3 chương:

Chương 1: Cơ sở lí luận về hành vi chia sẻ trên Facebook của thanh niên.

Chương 2: Thực trạng hành vi chia sẻ trên Facebook của thanh niên.

Chương 3: Các yếu tố tác động đến hành vi chia sẻ trên Facebook của thanh niên.

Cuốn sách đã phác họa một phần bức tranh thực trạng giao tiếp của thanh niên Việt Nam trong thời đại bùng nổ về công nghệ thông tin thông qua hành vi chia sẻ trên Facebook (đặc điểm, động cơ của hành vi này); cung cấp những bằng chứng xác thực về mối quan hệ giữa hành vi chia sẻ trên Facebook với sự hài lòng cuộc sống, lòng tự trọng, sự cô đơn của thanh niên; cũng như chỉ ra một số yếu tố ảnh hưởng đến hành vi này. Hy vọng rằng bạn đọc có thể tìm thấy những thông tin mới, hữu ích trong cuốn sách.